Предмет: Саха тыла 6 кылаас.
Уруок тиибэ: Түмүктүүр уруок.
Уруок көрүҥэ: Оонньуу уруок.
Уруок ньымата: Үөрэнээччини бөлөҕүнэн үлэлэтии, бэйэни бэрэбиэркэлиир үлэлэр.
Уруок сыала – соруга: Ахсаан ааты саҥа чааһын быһыытынан хатылааһын; ахсаан ааты кэпсэтиигэ уонна сурукка таба туттулларын көрүү; саҥарар үөрэхтэрин сайыннарыы; иитэр үөрэтэр дьҕуру сайыннарыы; бэйэ-бэйэни кытта сүбэлэһэн көмөлөһөн үлэлээһин; болҕомтолоох буоларга үөрэнии.
| № | Уруок түһүмэхтэрэ | Уруок хаамыыта | Үөрэнээччи ханнык үөрүйэхтэри иҥэриннэ |
| 1 | Тэрээһин | Турукка киирии Уруох хаамыытын билиһиннэрии Бэйэни сыаналанар илииһи көрдөрүү, өйдөтүү. | УУД регулятивнай көрүҥ (Бэйэни сыаналаныы, сыал-сорук туруоруну, уроугу былааннаныы) |
| 2 | Барбыты кыра кээмэйдээхтик хатылааһын | Ахсаан ааты саҥа чааһын быһыытынан быһаарыы Тугу билбиттэрин өйдөөбүттэрин истии. Бөлөҕүнэн араары | УУД позновательный: Барбыты хтылааһын тугу билбити көрбүтү санааһын Уруокка бэриллибит сорудаҕы болҕойон истэн толоруу Бэйэ үлэлиир дьоҕурун сайыннарыы УУД коммуникативные: Бииргэ үлэлиир дьоҕуру сайыннарыы Бэйэ бэйэҕэ көмөлөһөн үлэлиир сиэри майгыны төрүттээһин
|
| 3 | Уруок сүрүн чааһа Норуот тылынан уус-уран айымнньы: 1түһүмэх: САХА ЛИТЕРАТУРАТА “Өс хоһооно сиэр майгы суоруллубат сокуона” Өс хоһооно (слайд) Кырыллыбыт тыллары хомуйан өс хоһоонун таһаар Ахсаан аатын быһаараллар. | Өс хоһооно: 1. Үтүө ат биир кымньыылаах, үтүө киһи биир тыллаах 2. Икки адьырҕа эһэ биир арҕахха кыстаабыттарыгар дылы.
|
| 4 | 2 түһүмэх: “Таабырын – өй гимнастиката” Таабырыны таай ахсаан аатын туһанан таабырынна толкуйда | Таабырын: 1.Аҕыс атахтаах Араллаан бухатыыр баар үһү. (Хамсыыр харамайга сыһыаннаах.) ооҕуй 2. Уон киһи кэтэхтэринэн сирэйдээхтэр үһү. (Киһиэхэ сыһыаннаах) Тарбах |
| 5 | 3 түһүмэх: МАТЕМАТИКА Бэриллибит задача эппиэтин бул ахсаан аат тутуллуутун быьаар Саха тыла + математика Сорудаҕы толороллор уонна эппиэтин таһаараллар ахсаан аат ханнык суолтатыгар уонна тутулугар турарын быһаараллар. | Алта сүүс сүүрбэ түөрт Га иэннээх бааһынаҕа бурдугу уонна эбиэһи ыспыттар. Өскөтүн эбиэс сирэ бурдуктан икки Га төгүл элбэх буоллаҕына, эбиэс уонна бурдук сирэ түһүлүү эбитий? 624 ÷3=208 Га эбиэс сирэ 208×2=416 Га бурдук сирэ Фермаҕа 200 ынах баар. Биир ынах күҥҥэ 5 л үүтү биэрэр буоллаҕына, сыл устата ферма государствоҕа төһө үүтү туттарыай? 365×5= 1825 1825×200=365 000 л үүт | УУД позновательный: Бэйэлэрэ бөлөҕүнэн толкуйдаан эппиэт таһаараллар. Саха төрүт кээмэйин үөрэнээччини кытта билиһиннэрии. УУД коммуникативные: Ахсаан аат элбэхтик математика уруогар туттулларын быһаарыы. Саха былыргы кээмэйин харахтарынан көрөн өйдөөн хаалыы.
|
| 6 | 4 түһүмэх: Сахалыы былыргы кээмэйдэри таайаллар. | Саха былыргы кээмэйдэрин ойууннан көрөн таайаллар септеех эппиэттэри булларан биэрэллэр. | 1. | Харыс | | 2. | Сүөм | | 3. | Муҥур сүөм | | 4. | Тутум | | 5. | Биир илии, икки илии, үс илии | | 6. | Былас |
|
| 7 | 5 түһүмэх: Саха айымньыларыгар ахсаан аат көстүүтэ. | Былыр, уон алтыс үйэ саҕана, Бороҕон улууһугар Эбирикээн эмээхсин диэн бэрт дьадаҥы эмээхсин олорбута үһү. (“Майаҕатта Бэрт Хара” норуот сэһэнэ) Ньукуус быйыл аҕыһын томточчу туолла. Инньэ гынан үлэ – хамнас киһитэ буолта иккис сыла. (Д.К.Сивцев-Суорун Омоллоон “Хараҥаҕа тыкпыт сырдык”) Эһэбит түөрт тиргэни оҥорон биэрбитэ.Ииппиппит арааһа, биэс-алта хонно, ол тухары биир да кус иҥнэ илик этэ. (А.Д.Неустроева “Тиэргэһиттэр”) Бандьыыттар. Ийэбэр тыллыы охсоору дьиэбэр ыстанным. Ийэм муҥар икки хараҕар кэлтэһэ тахсан, хаҥас ороҥҥо сытара. (Н.М.Заболоцкай “Сайылыкка”) | УУД позновательный: Истэн үлэлииргэ үөрэнии Саха литературатыгар барбыт айымньылары хатылааһын оҕо толкуйдуур дьоҕурун сайыннарыы. |
| 8 | 6 түһүмэх: Олорор олохпутугар чыыһыла ханнык түгэнҥэ туттулларын көрүү (чыыһыланнан үлэ)
| Хайа ба5арар омукка, чыыьыла туспа бэйэтэ эмиэ суолталаах, ойдобуллээх буолар. 3 чыыьыла, ус кут, ус дойду,ус саха, ус тогул. 4 чыыьыла- 4 хайысха хоту-со5уруу, илин-ар5аа 7 чыыьыла- 7 хонук хонноххо-нэдиэлэ, 7 сирэйдээх киьи 12чыыьыла- 12 ый сыл. 30чыыьыла- 30 кун 1 ый. | УУД позновательный: Кылаас иһигэр үөрэтии таһынан билии дьоҕурун сайыннарыы. УУД регулятивный: Бэйэ билиитин көрүүтүн сайыннарыы, олоххо баар көстүүнү үөрэтии. УУД коммуникативный: Бөлөххө үлэлииргэ үөрэнии бэйэ бэйэни кытта сүбэлэһэн кэпсэтэн, санааны үллэстэн, биир өйдөбүлгэ тылга киирии. |
| 9 | 7 түһүтэх: Таабырыны уонна өс хоһоону ситэрэн биэрин. Ахсаан аатын туһанан.
| Таабырыннар: Түөрт киһи оһүөнү көтөҕөр, икки киһи танараҕа үнэр, биир киһи дьиэ сиппийэр, икки уот тутар, икки киһи иһиллиир? (ынах муоһа, атаҕа, кутуруга, хараҕа, кулгааҕа) Өс хоһооно: 1.Үтүө ат биир кымньыылаах, үтүө киһи биир тыллаах. 2. Оҕус тириитин иккитэ сүлбэттэр 3. Уол о5о саадаҕын үстэ курданан киһи буолар. 4. Харчыланыан кэриэтин сүүс доҕордон. 5. Сүрэҕэ суох сүүс сүбэлээх 6. Уол оҕо дьоло сир түөрт өттүгэр 7. Үтүө киһи үтүөтүн үс үйэ тухары умнуллубат. | УУД позновательные: Уос номох буолбут таабырын, өс хоһоон көмөтүнэн үөрэнээччи толкуйдуур, улэлиир дьоҕурун сайыннарыы.
|
| 10 | Түмүк Дьиэҕэ үлэ | Дьиэҕэ үлэ: Ахсаан ааты хартыынаҕа түһэр Холобур: Туохтуур саҥа чааһа мин көрүүбүнэн сулус. Сулус дьиримниир, куруутун хамсана турар курдук туораттан көстөр онтон туохтуур хамсаныыны бэлиэтиир сана чаас. Уруок хайдах барбытын быһаарсыы: Уруогу ким төһө өйдөөтө? Бэйэҕэр сыана туруор илиискэ уонна учууталга туттар. | УУД личностные: Дьиэҕэ үлэ көмөтүнэн үөрэнээччи бэйэтин көрүүтүн, тус санаатын, кэпсиир дьоҕурун сайыннарыы. |
11
312 799 
